Komputer to urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania danych w postaci cyfrowej. Jego działanie opiera się na programach, czyli dokładnych instrukcjach wprowadzonych do jego pamięci. Dzięki nim użytkownik może określić, jakie konkretnie zadania i operacje maszyna ma wykonać.

schemat działania komputera

Komputer służy do wprowadzania, przechowywania, przetwarzania i przekazywania informacji. Jego działanie polega na wykonywaniu kolejnych poleceń zapisanych w programie, czyli algorytmie.

Najpierw do komputera trafiają informacje wejściowe, np. tekst wpisany z klawiatury, zdjęcie z aparatu czy dźwięk z mikrofonu. Następnie komputer przekształca je na postać cyfrową, czyli zapisuje za pomocą bitów – wartości 0 i 1. Osiem bitów tworzy bajt, za pomocą którego można zapisać np. liczby od 0 do 255.

Tak zapisane dane są przechowywane w pamięci komputera i mogą zostać przetworzone przez procesor (CPU). Procesor wykonuje działania określone przez program, m.in. obliczenia, porównania i podejmowanie decyzji. Instrukcje są wykonywane kolejno i bardzo szybko, a w razie potrzeby niektóre czynności mogą być powtarzane.

Na końcu komputer otrzymuje wynik przetwarzania, który może zostać przedstawiony użytkownikowi, np. na monitorze, przez głośniki albo zapisany jako plik.

Jednostki pamięci

Sposoby reprezentowania danych liczbowych

Komputer posługuje się systemem binarnym czyli dwójkowym, w którym używa się tylko dwóch cyfr: 0 i 1.

Jak obliczamy wartość dziesiętną liczby binarnej:

ĆWICZENIE 1

Przeliczenia binarne

Oblicz wartość dziesiętną liczby zapisanej w systemie dwójkowym: 1101, 1111, 10001.

Sposoby reprezentowania znaków i liter

ĆWICZENIE 5

Kod ASCII

Wykorzystując tablicę kodów ASCII, odczytaj wiadomość:

54 4F 5F 4A 45 53 54 5F 4C 45 4B 43 4A 41 5F 49 4E 46 4F 52 4D 41 54 59 4B 49 2E

Zasady zdrowej pracy przy komputerze

Bezpieczeństwo danych w komputerze

Kopiowanie pliku (lub folderu) – oznacza, że ten sam plik został zapisany w dwóch różnych miejscach.

Przenoszenie pliku (lub folderu) – oznacza, że plik został zapisany w nowym miejscu.

Kompresja (spakowanie) pliku – zmniejszenie rozmiaru pliku za pomocą programów archiwizujących np. WinZip, WinRAR, 7-Zip.

Dekompresja (rozpakowanie) pliku – działanie przeciwne do kompresji.

Zasady ochrony komputera przed złośliwymi programami:

1. Kup program antywirusowy i skanuj za jego pomocą co jakiś czas komputer.
2. Włącz w programie antywirusowym opcję monitorowania programów i plików pod kątem złośliwego oprogramowania.
3. Skanuj za pomocą programu antywirusowego wszelkie pliki z internetu lub otrzymane od innych osób.
4. Regularnie aktualizuj bazy wirusów programu antywirusowego.
5. Instaluj na komputerze wyłącznie legalne oprogramowanie.
6. Nie pobieraj programów, pików z niepewnych źródeł.
7. Aktualizuj posiadane oprogramowanie – system operacyjny, przeglądarkę internetową.
8. Nie otwieraj załączników w wiadomościach e-mail od nieznanych nadawców.
9. Sprawdzaj programem antywirusowym każdy nośnik danych.

Kompresja plików i folderów:

ĆWICZENIE 6

Kompresja i dekompresja plików i folderów

Skompresuj wybrany folder, używając zainstalowanego na twoim komputerze programu. Porównaj rozmiar folderu sprzed i po kompresji.

Tworzenie kopii bezpieczeństwa:

Ochrona przed złośliwymi programami:

Zasady korzystania z programów komputerowych

Prawo autorskie – chroni przejawy twórczości człowieka m.in. utwory muzyczne, literackie, plastyczne oraz programy komputerowe.

Licencja – umowa na używanie określonego programu komputerowego, w której określone są szczegółowe zasady korzystania.

Odmiany złośliwego oprogramowania:

1. Wirusy komputerowe – specjalne, samopowielające się programy, które wyrządzają szkodę na zainfekowanym komputerze.
2. Robaki komputerowe – rodzaj złośliwego oprogramowania (malware), które może samoistnie rozprzestrzeniać się w sieci komputerowej bez potrzeby ingerencji użytkownika.
3. Konie trojańskie – to programy pełniące z pozoru funkcję użytkową lub rozrywkową, a w rzeczywistości czyniące szkody np. mogą uzyskiwać dostęp lub kasować dane z komputera.
4. Spyware – programy wykradające dane z komputera.
5. Botnet – grupa komputerów z zainstalowanym złośliwym oprogramowaniem i kontrolowanych przez jedną osobę w celu np. wysyłaniu spamu, ataków na serwery.
6. Keylogger – program przechwytuje i gromadzi informacje o wszystkich naciśniętych klawiszach w celu uzyskania dostępu do kont w serwisach internetowych.
7. Ransomware – szyfruje pliki na dysku twardym i dyskach zewnętrznych, odzyskanie zawartości plików jest możliwe po zapłaceniu okupu.

ĆWICZENIE 7

Rodzaje licencji

Przeczytaj w podręczniku lub wyszukaj na internecie informacji na lemat rodzajów licencji, a następnie wykonaj poniższe ćwiczenie.

Bezpośredni link do ćwiczenia: https://learningapps.org/watch?v=pp7impm0v20